نتایج تازه‌ مهمترین مطالعه جهانی بار بیماری‌ها سال 2016 نتایج تازه‌ مهمترین مطالعه جهانی بار بیماری‌ها سال 2016

نتایج تازه‌ی مهمترین مطالعه جهانی بار بیماری‌ها منتشر شد. این مطالعه، تنها مطالعه سالانه، جامع و داوری شده از روند سلامت در جهان است که با بررسی بیش از «۳۳۰ بیماری، علل مرگ و آسیب‌ها » و بیش از ۸۴ عامل خطر در سطح جهان شامل ۱۹۵ کشور، تازه ترین برآوردها از مرگ‌ومیر، بیماری و ناتوانی‌ها را طی سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۶ گزارش می‌دهد.
نتایج مطالعه جهانی  Global burden of diseases study 2016  که توسط انستیتوی سنجش و ارزشیابی سلامت (Institute of Health Metrics and Evaluation) در دانشگاه واشنگتن در سیاتل ایالات متحده امریکا و با مشارکت بیش از ۲۵۰۰ پژوهشگر از بیش از ۱۳۰ کشور دنیا،‌ از جمله ۵۰ پژوهشگر از مراکز تحقیقاتی علوم پزشکی ایران (۲۳ محقق وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران) صورت گرفته است، روز پنجشنبه ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۷ ، در مجله «لنست» منتشر شد.
نتایج، ضمن هشدار جدی در خصوص پیشروی پیش‌دیابت و دیابت در ایران نشان می‌دهد جایگاه سکته مغزی در علل مرگ و میر در ایران صعود کرده و ایسکمیک قلبی نیز در علل مرگ و میر، همچنان یکه‌تاز است و بیش از ۹۰ هزار ایرانی در حالی با ایسکمیک قلبی در سال ۲۰۱۶ فوت کردند که این بیماری قابل پیشگیری است.
دکتر رضا ملک‌زاده، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، از نویسندگان مطالعه Global burden of diseases study 2016   بیان داشت: بر اساس این مطالعه، جمعیت جهان از ۵٫۲۷ میلیارد در سال ۱۹۹۰ به ۷٫۳۹ میلیارد در  سال ۲۰۱۶ رسیده است. در سال ۲۰۱۶، ۱۲۸٫۸  میلیون تولد زنده و  ۵۴٫۷ میلیون مرگ رخ داده است. تعداد موارد مرگ در جهان در سال ۱۹۷۰ معادل ۴۲٫۸ میلیون بوده است. جمعیت ایران در سال ۲۰۱۶ به ۸۱٫۳ میلیون نفر رسیده است. تعداد ۳۶۰ هزار مرگ (۲۱۹ هزار در مردان و ۱۴۱ هزار در زنان) در سال ۲۰۱۶ در ایران رخ داده است که معادل ۴۴۳ مورد مرگ به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر بوده است. این درحالیست که در سال ۱۹۹۰ ،۳۴۰ هزار مرگ رخ داد که معادل ۶۰۶ در هر ۱۰۰ هزار نفر ایرانی بوده و میتوان نتیجه گرفت نرخ مرگ و میر در سال ۲۰۱۶ نسبت به ۱۹۹۰، حدود ۲۷ درصد کاهش پیدا کرده است.
همچنین ایشان خاطرنشان کرد: در ایران نرخ مرگ و میر کودکان زیر یک سال به ازای هر هزار تولد زنده، از ۵۳٫۴  مرگ در ۱۹۹۰ به ۱۵٫۱ مورد مرگ در سال ۲۰۱۶ کاهش پیدا کرده است. در همین مدت زمان، نرخ مرگ و میر زیر ۵ سال به ازای هر هزار تولد زنده از ۶۷٫۴ درصد به ۱۷٫۸ درصد کاهش پیدا کرده است.
به گفته معاون تحقیقات و فناوری وزارت  بهداشت، امروزه متوسط امید به زندگی در جهان در زنان ۷۵٫۳ سال و در مردان ۶۹٫۸ سال است. ژاپن با ۸۳٫۹ سال، بیشترین امید به زندگی در دو جنس را داشته و جمهوری مرکزی افریقا کمترین امید به زندگی را با ۵۰٫۲ سال دارد. با افزایش امید به زندگی، تعداد سالهای زندگی با ناتوانی نیز افزایش پیدا می کند. در کشورهای کم درآمد، نسبتی از سال های زندگی که با ناتوانی سپری می شود از کشورهای پردرآمد بیشتر است.طبق این نتایج، در ایران، امید به زندگی مشاهده شده در سال ۲۰۱۶ با برآورد پیش بینی شده برای ایران برابر بوده است. طبق نتایج این مطالعه، امید به زندگی در زنان از ۷۱٫۱ سال در ۱۹۹۰ به ۷۸٫۴ سال در ۲۰۱۶ رسیده است. امید به زندگی در مردان نیز از  ۶۵٫۲ سال در ۱۹۹۰ به ۷۳٫۸۳ سال در ۲۰۱۶ رسیده است.
فوق تخصص بیماری‌های گوارش و کبد، در مورد بیماری های واگیر در جهان، با تاکید بر این که به طور کلی، مرگ و میر ناشی از بیماری های واگیر کاهش پیدا کرده است گفت: بیماری تب دانگ از موارد استثنایی است که افزایش چشمگیری داشته است و در سال ۲۰۱۶ باعث ۳۷ هزار و ۸۰۰ مورد مرگ بوده و در مقایسه با سال ۲۰۰۶ حدود ۸۲ درصد افزایش پیدا کرده است. مورد استثنایی دیگر، سل مقاوم به درمان است که عامل ۱۱ هزار مرگ در سال ۲۰۱۶ بوده که افزایش ۶۸ درصدی را نسبت به سال ۲۰۰۶ نشان می دهد.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به روند مرگ و میر ناشی از اچ آی وی و ایدز در جهان افزود: علی رغم پیشرفت چشمگیر در کاهش مرگ و میر ناشی از بیماری اچ آی وی و ایدز از سال ۲۰۰۶، در سال ۲۰۱۶ بیش از یک میلیون نفر از HIV و ایدز جان باختند که نسبت به سال ۲۰۰۶ کاهش ۴۵٫۸ درصدی نشان می‌دهد.
به گفته دکتر ملک زاده همچنین بر اساس نتایج این مطالعه، در سال ۲۰۱۶، بیش از ۷۱۹ هزار نفر از مالاریا جان باخته اند که نسبت به ۲۰۰۶ کاهش ۲۶ درصدی نشان می‌دهد . از سویی دیگر، ۱٫۲ میلیون نفر از بیماری سل جان باختند که نسبت به سال ۲۰۰۶ کاهش ۲۱ درصدی داشته است.
معاون تحقیقات وزارت بهداشت به دیگر نتایج مطالعه Global burden of diseases study 2016 اشاره کرد و گفت: حدود ۷۲ درصد از تمامی مرگ‌های جهان در سال ۲۰۱۶ ناشی از بیماری‌های مزمن غیرواگیر بوده است .در بین بیماری‌های غیرواگیر مزمن، بیماری ایسکمیک قلبی در اکثر مناطق جهان اولین علت مرگ زودرس به شمار می رود و علت ۹٫۴۸ میلیون مرگ در سال ۲۰۱۶ بوده است که نسبت به سال ۲۰۰۶ حدود ۱۹درصد افزایش داشته است. اما در کشورهای کم درآمد، عفونت های دستگاه تنفسی تحتانی مهمترین علت مرگ زودرس بوده اند.
دکتر ملک زاده درباره وضعیت ایران در این زمینه گفت: به طور کلی، در سال ۱۹۹۰ حدود ۴۸ درصد از کل موارد مرگ ناشی از بیماری‌های مزمن غیرواگیر بوده‌اند که این نسبت در سال ۲۰۱۶ به حدود ۸۰ درصد رسیده است.
 به گفته وی مهمترین علل مرگ (۱۰ علت اصلی) در سال ۲۰۱۶ در ایران شامل بیماری ایسکمیک قلبی، سکته مغزی، تصادفات جاده‌ای، پرفشاری خون، آلزایمر، دیابت، بیماری مزمن انسدادی ریوی، بیماری مزمن کلیوی، سایر بیماری های قلبی عروقی و سرطان معده هستند.
 دکتر ملک زاده خاطرنشان کرد: از سال ۲۰۰۵ تاکنون، بیماری ایسکمیک قلبی در تمامی سال‌ها اولین علت مرگ در ایران بوده است. در سال ۲۰۱۶ این بیماری باعث بیش از ۲۵ درصد از کل مرگ و میر (معادل بیش از ۹۰ هزار مرگ) بوده است. به عبارت دیگر، از هر ۴ مورد مرگ در ایران، یک مورد از بیماری ایسکمیک قلبی ناشی می‌شود و این نسبت در زنان و مردان تفاوت ندارد.
معاون تحقیقات وزارت بهداشت گفت: از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۶، سکته مغزی از رتبه سوم به دوم علل مرگ و میر ایرانی‌ها صعود کرده و تصادفات جاده ای بر عکس ، از رتبه دوم به سوم تنزل کرده است. در سال ۲۰۱۶، سکته مغزی علت حدود ۲۹ هزار مرگ و تصادفات جاده‌ای عامل بیش از ۲۶ هزار مرگ در ایران بوده اند. همچنین دیابت نهمین علت مرگ و میر در کشورهای با درآمد کم و متوسط در سال ۲۰۱۶ بوده است و این درحالیست که در سال ۲۰۰۶، دیابت هفدمین علت مرگ در این کشورها به شمار می‌رود.
استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به دیگر نتایج این مطالعه درباره علل بیماریها، ناتوانی‌ها و مرگ، همچنین دیابت را علت ۱٫۴۳ میلیون مرگ در سال ۲۰۱۶ اعلام کرد که در مقایسه با سال ۲۰۰۶ حدود ۳۱ درصد افزایش پیدا کرده است .به گفته ایشان، در ایران بیشترین افزایش تعداد مرگ از سال ۲۰۰۵ در دیابت دیده می شود که از رتبه دهم به جایگاه ششم  علت مرگ در ۲۰۱۶ رسیده است. این بیماری در سال ۲۰۱۶ عامل بیش از ۱۴ هزار مرگ بوده است.
مجری مطالعه بزرگ کوهورت گلستان یادآور شد: بر اساس نتایج مطالعه، افزایش قابل توجهی در رتبه بیماری‌های مزمن انسدادی ریوی با ۹۶۰۰ مرگ در ۲۰۱۶ و بیماری مزمن کلیوی با ۹۳۰۰ مرگ در همین سال، به عنوان اصلی‌ترین علل مرگ درایران مشاهده شده است.
وی به نکته مهمی در این زمینه اشاره کرد : به طور کلی نسبت به سال ۲۰۰۵، در زمینه بیشترین افزایش مرگ بر اثر بیماری‌ها، دیابت با بیش از ۶۷ درصد افزایش، بیماری آلزایمر با بیش از ۴۳ درصد افزایش و بیماری مزمن انسدادی ریوی با بیش از ۲۸ درصد افزایش مواجه بوده‌اند.
 رییس پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد در ادامه به آمار مرگ و میر بر اثر مجموع سرطان ها در ۲۰۱۶ اشاره کرد و به خبرنگار دیده‌بان علم ایران گفت: در این سال، مجموعه سرطان‌ها عامل بیش از ۵۴ هزار مرگ در دو جنس و تمامی سنین بوده‌اند که سرطان معده عامل ۹ هزار مرگ و مرگبارترین سرطان بوده است.
به گفته دکتر ملک‌زاده، مجموع بیماری‌های گوارشی، علت حدود ۵ هزار مرگ و سیروز و سایر بیماری‌های مزمن کبدی علت حدود ۴۵۰۰ مرگ بوده‌اند.
 دکتر محسن نقوی، استاد ایرانی دانشگاه واشنگتن و از دیگر نویسندگان مطالعه ، پنج علت اصلی از بین رفتن سالهای عمر به دلیل مرگ زودرس در ایران طی سال ۲۰۱۶  را شامل: بیماری ایسکمیک قلبی، تصادفات جاده‌ای، تولد زودرس نوزادی، نقائص مادرزادی و سکته مغزی برشمرد و گفت: این ۵ علت از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۶ کماکان در جایگاه خود باقی مانده‌اند. اما بیماری پرفشاری خون از رتبه دهم به ششم و دیابت از رتبه دوازدهم به هفتم رسیده است.
  وی همچنین به ده علت اول از دست رفتن عمر ایرانی ها بر اثر ناتوانی در ایران طی سال ۲۰۱۶ اشاره کرد که شامل درد کمر و گردن، اختلالات افسردگی، میگرن، بیماری ارگان‌های حسی، بیماری های پوستی، اختلالات اضطرابی، دیابت، سایر بیماری های اسکلتی عضلانی، اختلالات مصرف مواد، و استئوآرتریت هستند. به گفته دکتر نقوی، این ۱۰ علت از دست رفتن عمر ایرانی ها بر اثر ناتوانی، از سال ۲۰۰۵ تاکنون جایگاه خود را حفظ کرده اند.
استاد ایرانی دانشگاه واشنگتن، با تشریح دیگر نتایج مطالعه Global burden of diseases study 2016 ، مهم‌ترین عوامل خطر مرگ در سال ۲۰۱۶ در ایران را شامل : پرفشاری خون سیستولیک، تغذیه ناسالم، بالا بودن قند خون، اضافه وزن و چاقی، کلسترول بالا، مصرف سیگار، آلودگی هوا، کم‌کاری کلیوی، فعالیت بدنی ناکافی و سوء تغدیه مادر و کودک برشمرد و گفت: این عوامل خطربه استثنای سوء تغدیه که از رتبه اول به دهم تنزل پیدا کرده است و نیز بالا بودن میزان قند خون و اضافه وزن و چاقی که به ترتیب از رتبه هفتم و هشتم به رتبه های سوم و چهارم رسیده اند از سال ۱۹۹۰ تاکنون تغییر چشمگیری در جایگاه خود نداشته‌اند. وی با ذکر آماری در این زمینه گفت: در سال ۲۰۱۶، پرفشاری خون مسوول بیش از ۷۹ هزار مرگ در ایران در تمامی سنین و دو جنس (۴۵ هزار مرگ در مردان و ۳۴ هزار مرگ در زنان) بوده است.
دکتر نقوی، افزود: این آمار برای سایر علل کمتر بوده‌اند به طوری که تغذیه ناسالم مسوول ۷۲ هزار مرگ، بالا بودن قند خون ، ۶۳ هزار مرگ، اضافه وزن و چاقی  ۵۱ هزار و ۵۰۰ مرگ، و کلسترول بالا مسوول ۴۷ هزار مرگ در ایران بوده‌اند
استاد دانشگاه واشنگتن با اشاره به نتایج این مطالعه جهانی گفت: طبق نتایج این پژوهش، سیگار به تنهایی مسوول بیش از ۳۹ هزار مرگ در سال ۲۰۱۶ بوده است. همچنین آلودگی هوا مسوول بیش از ۲۹ هزار مرگ، کم کاری کلیوی ۲۲ هزار مرگ و فعالیت بدنی ناکافی مسوول ۱۴ هزار مرگ بوده اند.
وی تاکید کرد: کمترین آمار مرگ در ۲۰۱۶ در ایران، مربوط به تعداد مرگ و میر قابل انتساب به سوء تغذیه مادر و کودک گزارش شده است که از بیش از ۶۳ هزار مرگ در سال ۱۹۹۰ به ۱۳ هزار مرگ در ۲۰۱۶ کاهش پیدا کرده است.
 دکتر مرادی لاکه، استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران ، متخصص پزشکی اجتماعی و از دیگر نویسندگان مطالعه Global burden of diseases study 2016 شمار مبتلایان بیماری های اعصاب و روان و اختلالات ناشی از مصرف مواد مخدر در سال ۲۰۱۶ را ۱٫۱ میلیارد نفر در جهان برشمرد و بیان داشت: بر اساس نتایج این مطالعه، در سال ۲۰۱۶، افسردگی مزمن در تمامی کشورهای جهان به غیر از ۴ کشور، در میان ۱۰ علت اول تهدیدکننده سلامت قرار دارد اما پیشرفتی در شیوع بیماری های اعصاب و روان از سال ۱۹۹۰ تاکنون مشاهده نشده است.
به گفته وی، با وجود کاهش کلی در تعداد موارد مرگ ناشی از آسیب به خود و خشونت بین فردی در سطح جهان، تعداد موارد مرگ ناشی از سلاح گرم افزایش داشته است که در همین زمینه، بیش از ۶۷ هزار مورد خودکشی و ۱۶۰ هزار مورد دگرکشی در سال ۲۰۱۶ گزارش شده که در مقایسه با سال ۲۰۰۶ به ترتیب ۴٫۳ درصد و ۵٫۷ درصد افزایش داشته اند.
دکتر مرادی لاکه گفت: بر اساس نتایج مطالعه یاد شده  از سال ۲۰۰۶ تاکنون، تعداد موارد مرگ ناشی از جنگ و تروریسم به طور چشمگیری افزایش داشته است و با ۱۴۳درصد افزایش به بیش از ۱۵۰ هزار مرگ در سال ۲۰۱۶ رسیده است که عمدتا به علت جنگ و ناآرامی در خاورمیانه و شمال افریقا بوده است.
 دکتر صدف قاجاریه سپانلو، عضو هیات علمی پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد و از نویسندگان همکار در مطالعه  Global burden of diseases study 2016 نیز در ادامه به عوامل خطر رفتاری و محیطی مورد اشاره در مطالعه پرداخت و بیان داشت: مصرف سیگار مسوول بیش از ۷ میلیون مرگ در سال ۲۰۱۶ در جهان طبق نتایج مطالعه است.
وی افزود: همچنین از هر ۵ مورد مرگ در جهان، یک مورد مرگ، مربوط به رژیم غذایی نامناسب است. به خصوص، مصرف کم غلات کامل، میوه ها، دانه ها، و غذای دریایی. همچنین مصرف زیاد نمک از جمله مهم ترین عوامل خطر غذایی هستند.
دکتر سپانلو گفت: علاوه بر این، قند خون بالا، پرفشاری خون، اضافه وزن و چاقی، و کلسترول بالا در میان ۱۰ عامل خطر اصلی مرگ و میر در زنان و مردان در کل جهان هستند. به دلیل ارتباط قوی بین این عوامل خطر، پژوهشگران مطالعه دریافته اند که علل زمینه ای اصلی، رژیم غذایی ، اضافه وزن و چاقی هستند که با افزایش قند خون و فشار خون تشدید می شوند.
وی درباره عدم پیشرفت در کاهش عوامل خطر بیماری های مربوط به رفتارهای پرخطر گفت: پژوهشگران این مطالعه دریافتند که عدم پیشرفت چشمگیر در کاهش عوامل خطر ممکن است تا حدودی ناشی از کمبود سرمایه گذاری در این حیطه در مقایسه با خدمات درمانی باشد و تا حدی نیز ناشی از چالش هایی است که در زمینه بهبود رفتارهای پرخطر وجود دارد.
پروفسور کریستوفر موری، رئیس انستیتوی سنجش و ارزشیابی سلامت که مدیریت این مطالعه جهانی را برعهده داشته است، نیز گفت:  یافته‌های ما حاکی از آن هستند که مردم بیشتر عمر می‌کنند و ما دریافتیم که طی دهه گذشته پیشرفت چشمگیری در کاهش نرخ مرگ و میر رخ داده که شامل برخی از بیماری های بسیار مهلک نظیر مالاریا و برخی گروه های سنی از جمله کودکان زیر ۵ سال بوده است.
وی اما افزود: با وجود این پیشرفت، ما با سه چالش عمده در بسیاری از کشورها و مناطق روبرو هستیم: «چاقی» ، «جنگ و ناآرامی» ، و  «بیماری های روان و اختلالات ناشی از مصرف مواد مخدر»
رئیس انستیتوی سنجش و ارزشیابی سلامت یادآور شد: در نهایت، پژوهشگران دریافتند که با وجود اضافه شدن بسیاری از مطالعات و داده های جدید به مطالعه جهانی بار بیماری ها در سال ۲۰۱۶، تعداد ۲۷ کشور از میان کشورهای کم درآمد در سطح جهان فاقد داده های جامع در زمینه علل مرگ هستند که نشان دهنده ضرورت جمع آوری داده ها و بهبود کیفیت داده ها در بسیاری از کشورهاست.
دکتر ملک زاده، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت و از نویسندگان  مطالعه Global burden of diseases study 2016 در ادامه با اشاره به این که برآوردهای مطالعه بار جهانی بیماری ها تصویر واضحی از وضعیت سلامت در ایران ارائه می‌کند بیان داشت: مطالعات اخیر در ایران با نتایج این مطالعه مشابهت دارند به طوری که مطالعات جدید نشان داده اند که شیوع دیابت در ایران به ۱۰ درصد و شیوع پیش دیابت به بیش از ۲۷ درصد رسیده است که با این روند، پیش‌بینی می شود که شیوع دیابت در سال های آتی افزایش چشمگیری داشته باشد.
به گفته مجری بزرگترین مطالعه کوهورت خاورمیانه، مطالعات پیمایشی که اخیرا در کشور راه اندازی شده نشان دهنده فعالیت بدنی ناکافی در کشور و ادامه شیوع آن هستند که خود عامل اضافه وزن و چاقی محسوب می‌شوند.
دکتر ملک زاده، در ادامه همچنین به مصرف مواد مخدر و بویژه تریاک به عنوان عامل خطری که در مطالعه جهانی بار بیماری ها مورد بررسی قرار گرفته است، اشاره کرد و گفت: نتایج مطالعه پیمایشی بزرگ در استان‌های گلستان و فارس حاکی از شیوع بالای مصرف مواد مخدر و تریاک هستند و شیوع گزارش شده مصرف مواد مخدر در مطالعات مبتنی بر جمعیت در ایران، حتی از برآوردهای مطالعه جهانی بار بیماری‌ها  بیشتر است.
وی مصرف بالای مواد مخدر و تریاک را عامل خطر مهمی برای بیماری های قلبی عروقی و سرطان‌ها در ایران دانست که نیاز به پیشگیری در سطوح اولیه و ثانویه دارد.
استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران در پایان افزود: با توجه به این نتایج هشدار دهنده در مورد عوامل خطر و شیوع بالای بیماری های مزمن غیرواگیر و به ویژه بیماری های قلبی عروقی و تصادفات جاده ای در ایران، اتخاذ سیاست های جامع در سطح ملی و استانی برای برخورد با این چالش ها ضرورت دارد. سیاستگذاری موثر بدون همکاری بین بخشی و عزم و اراده ملی امکان پذیر نخواهد بود. سیاستگذاران در بخش سلامت و سایر بخش های دولتی و غیر دولتی باید با همکاری یکدیگر راه حل های موثر برای ارتقای سطح و روند سلامت در ایران تدوین و اجرا کنند.

مشخصات طرح مرتبط:
عنوان پروژه: -
مجری اصلی: -   |   تاریخ اتمام طرح:   |   کد طرح: 123


CAPTCHA code
کلیدواژه ها: 2016 | بار بیماری | مطالعه جهانی |

مطالب مشابه


دفعات مشاهده: 3637 بار   |   دفعات چاپ: 263 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر